Już od lat w Centralnym Przystanku Historia Instytutu Pamięci Narodowej przy ul. Marszałkowskiej w Warszawie odbywają się grudniowe koncerty pamięci Przemysława Gintrowskiego w ramach cyklu „URodziny Barda”. Data i miejsce są nieprzypadkowe – jest to okazja do uczczenia rocznicy urodzin Gintrowskiego, który właśnie w tej placówce IPN 1 marca 2012 roku zagrał swój ostatni publiczny koncert. W czwartek 18 grudnia wśród bardzo licznie zgromadzonej publiczności nie zabrakło gości wyjątkowych: Agnieszki i Julii Gintrowskich oraz Beaty Lechnio, siostrzenicy Zbigniewa Herberta, który uważał się za „tekściarza Przemysława Gintrowskiego”.
W tym roku koncert, którego pomysłodawcą i reżyserem był Jacek Pechman został zatytułowany „Siedem grzechów głównych” a wykonało go trio: Marcin „Baltazar” Gąbka (śpiew, gitara), Kamil Pawlicki (klawisze, śpiew) i Emilia Pęgier (skrzypce, śpiew).
Głównym motywem koncertu zdawały się być różne postawy przyjmowane przez ludzi w chwilach próby. Zespół sięgnął po utwory z wielu okresów twórczości artysty oraz napisane do tekstów różnych autorów (łącznie ośmiorga).
Skrzypce Emilii Pęgier wniosły nową jakość do wielu utworów. Dobrze wypadł zwłaszcza „Kataryniarz” (sł. Jerzy Czech), w którym wykonawcom udało się z gitary, klawiszy i skrzypiec wydobyć brzmienie do złudzenia przypominające dźwięk katarynki. Ciekawie było usłyszeć „Targ” (sł. Jacek Kaczmarski) uzupełniony o dwie zwrotki, które Gintrowski i Kaczmarski pomijali w swoich wykonaniach; szczególnie dobrze zabrzmiały też chóralne fragmenty „Iwana Groźnego” (sł. Jerzy Czech).
W przerwach między utworami prowadzący Paweł Sztompke czytał fragmenty kilku wspomnień o Przemysławie Gintrowskim, m.in. Macieja Ślesickiego czy Wojciecha Wencla (w tych drugich padła celna uwaga, że „jeśli Kaczmarski miał w sobie coś ze Stańczyka, to Gintrowski z powodzeniem wcielał się w Wernyhorę”).
Na bis zespół przygotował wpisujące się w bożonarodzeniowy okres „Narodziny” – wczesny utwór Gintrowskiego do tekstu Tadeusza Nowaka. Jest on niezwykle rzadko wykonywany na koncertach, po części zapewne z powodu skomplikowania muzyki, jednak moim zdaniem zespół wyszedł z tej próby zwycięsko. Na koniec, w ramach kolejnych bisów i z udziałem publiczności, wybrzmiały „Kantyczka z lotu ptaka” i „A my nie chcemy uciekać stąd” (sł. Jacek Kaczmarski).
Organizatorami tego niezwykle udanego koncertu byli: Centralny Przystanek Historia Instytutu Pamięci Narodowej i Stowarzyszenie Katolicka Inicjatywa Kulturalna. Dziękujemy wszystkim za bardzo liczne przybycie na koncert. W sposób szczególny dziękujemy Panu Tomaszowi Morawskiemu i Agnieszka Szajewskiej z IPN za opiekę organizacyjną nad wydarzeniem.
Przemysław Żbikowski
Zdjęcia: Agnieszka Szajewska IPN